Onderstaand artikel is ook verschenen op de SP-website van de afdeling Eindhoven, in de rubriek Ingezonden vanaf 14 december 2010
“
De eeuwige terugkeer van het fascisme”:
-een boekbespreking-
Rob
Riemen, medeoprichter van het
instituut Nexus te
Tilburg, is vooral bekend geworden met zijn eerste boek “
Adel van de Geest. Een vergeten ideaal” waarin hij een
warm pleidooi houdt voor de
klassieke waarden van
waarheid,
schoonheid en
goedheid. Daarbij put Riemen uit vele klassieke werken van o.a. Socrates, Spinoza, Nietzsche, Goethe, Dostojevski, Camus en vooral zijn grote favoriet Thomas Mann.
In zijn nieuwe boekje, waarvan in 1 maand tijd drie drukken zijn verschenen en dat maar 60 bladzijden beslaat, wordt de
opkomst van de
PVV van
Geert Wilders vergeleken met die van de
nationaal socialisten van
Hitler en het
fascisme van
Mussolini. In een uitgebreid interview in het NRC gaf Riemen een nadere toelichting op dit standpunt, waarin hij Wilders een fascist noemt.
Zowel
Albert Camus en
Thomas Mann, die beiden de
gruwelen van
WOII hadden meegemaakt, benadrukken dat het
fascisme een
politiek fenomeen is dat
altijd opnieuw in onze
massademocratie de
kop kan
opsteken. “
Fascisme is altijd een groot probleem omdat het leidt tot despotisme en geweld”.
We zullen volgens Riemen de feiten onder ogen moeten zien en onze geschiedenis erop na moeten slaan om de
ernst van de
situatie te
onderkennen. We leven in een tijd met
vele crises. Behalve een
klimaat- en
milieucrisis hebben we ook een
maatschap-pelijke crisis die begon als
kredietcrisis maar al snel een
bankencrisis werd en daarna een financiële,
economische crisis en
inmiddels zelfs een
landencrisis van
Europese omvang is geworden.
Dat is de voedingsbodem die vergelijkbaar is met de crisis- jaren van Duitsland en die de weg heeft vrijgemaakt voor een charismatische leider die het volk alle voorspoed beloofde maar uiteindelijk de hele wereld mee in zijn val sleurde.
Het is bizar dat de nationaalsocialisten die bij de
verkiezingen in
1933 niet de
meerderheid behaalden, toch door
steun (en
wegkijken) van de
andere partijen de
macht hebben
gekregen. Ook hier zijn parallellen met de huidige
gedoogconstructie.
Riemen stelt ook, waarbij hij
citaten van
Goethe en de
Tocqueville gebruikt, dat de
algehele geestesgesteldheid van een
bevolking hier
mede debet aan zijn.
Er heerst in onze samenleving een grote mate van oppervlakkigheid en materiële begeerte die alle geestelijke waarden hebben verdrongen. Ook Nietzsche sprak van een verval van waarden, van nihilisme waarbij het op absolute en geestelijke waarden gebaseerde Europese beschavingsideaal verloren is gegaan. In dit egoistische materialisme en de geestelijke leegte van de massamaatschappij kan het populisme zich ontwikkelen en uiteindelijk uitgroeien tot fascisme. De cultuur en de moraal zijn dan als eerste slachtoffer. Er is alleen nog een begeerte naar macht en alles is geoorloofd.
Al in 1937 schreef Menno ter Braak het essay: “Het nationaalsocialisme als rancuneleer”, waarin hij schrijft dat politiek een aangelegenheid is geworden van volksmenners die alleen uit zijn op handhaving en uitbreiding van hun macht. Feitelijk hebben deze partijen geen ideeën en geen oplossingen voor maatschappelijke problemen. Ze zoeken alleen een zondebok, hebben een afkeer van intellectuelen en het establishment waartegen ze zich kunnen afzetten en “schelden om te schelden en te haten”.Aan het einde van het boekje neemt Riemen tien letterlijke citaten van de PVV en maakt duidelijk dat het hier om leugens en verdraaiingen gaat.
Ook de SP heeft op velerlei manieren de persoon en de opvattingen van Wilders geanalyseerd en bekritiseerd .
We kunnen niet alert en kritisch genoeg zijn is de boodschap van Riemen en die moeten we ons zeer ter harte nemen.
Dit boekje zouden alle politici, scholieren en studenten moeten bestuderen!
